ვინ არის ქალი პლაკატზე „დედა სამშობლო გვიხმობს“?

იცით თუ არა...

15 მარტი 15:00
182

მეორე მსოფლიო ომის დაწყების პირველივე დღეებში მოსკოვის ცენტრალურ მოედანზე გამოჩნდა პროპაგანდისტული დატვირთვის პოლიტიკური პლაკატი, რომელიც ძალიან მალე მთელმა ქვეყანამ აიტაცა.

„დედა სამშობლო გვიხმობს“ ავტორი ქართველი მხატვარი და გრაფიკოსი ირაკლი თოიძე იყო, ხოლო პლაკატზე გამოსახულ „დედა სამშობლოს“ მისი ცოლი თამარ თოიძე განასახიერებდა.


მოგვიანებით მხატვარმა გაიხსენა, რომ  პლაკატის შექმნის იდეა მაშინ გაუჩნდა, როცა მასთან სახელოსნოში ცოლი შეიჭრა. „ომი დაიწყო“, - ყვიროდა აღელვებული ქალი. მას სახეზე ისეთი გამომეტყველება ჰქონდა, რომ მხატვარმა გაუნძრევლად გაჩერება სთხოვა და პლაკატის პირველი მონახაზი გააკეთა.
მიუხედავად იმისა, რომ თამარ თოიძის ძარღვებში ესპანური, გერმანული, პოლონური და ებრაული სისხლი ჩქეფდა, ალბათ, მასზე კარგად ვერავინ შეძლებდა, გამოეხატა ქართველი ქალისთვის დამახასიათებელი ემოცია, რომელიც უკან გაწვდილი ხელით ხალხს სამშობლოს დაცვისკენ მოუწოდებს.


პლაკატის სახელწოდება მხატვარს თავისი საყვარელი პოეტის ანდრეი ბელის ლექსის სტრიქონებმა შთააგონა.


პლაკატმა აქტუალურობა მთელი ომის მანძილზე შეინარჩუნა. საბრძოლო სულისკვეთების ასამაღლებლად უამრავი საბჭოთა ჯარისკაცი „დედა სამშობლოს“ მცირე ზომის ესკიზს გულის ჯიბით დაატარებდა.


ოთარ თოიძის პლაკატმა სათავე დაუდო ომის თემატიკაზე გამოშვებულ სააგიტაციო-პროპაგანდისტულ ბეჭდვით მასალებს.
რაც შეეხება მხატვრის ცოლს, თამარ თოიძე ბერიას ცოლის - ნინო გეგეჭკორის ახლო მეგობარი იყო, ამიტომ სტალინის გარდაცვალებისა და ბერიას დაჭერის შემდეგ მისი ცხოვრება გართულდა.