მექა ხანგოშვილი: „უსამართლობას ვერასდროს შევეგუები, თუნდაც სიცოცხლის ფასად დამიჯდეს“

ზეპირი ანკეტა

19 თებერვალი 20:00, 2018 წელი

გიორგი კეკელიძესთან პრუსტის კითხვარს პასუხობენ საქართველოს მოქალაქეები, მიუხედავად მათი წარსულისა, აწმყოსი და მომავლისა, მიუხედავად პოლიტიკური და სხვა, მსგავსი თუ არამსგავსი, შეხედულებებისა, პროფესიისა, ნიჭისა თუ... დღევანდელი სტუმარია ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი, „კავკასიელ ქალთა კონგრესის“ თავმჯდომარე მექა ხანგოშვილი.

- რა არის თქვენთვის სრულყოფილი ბედნიერება?
- სრულყოფილი ბედნიერებაა, როდესაც შენ გარშემო აბსოლუტურად ყველა ადამიანი ბედნიერია. დამერწმუნეთ, როდესაც ქუჩაში გაღიმებულ სახეებს ვხედავ, მეც ბედნიერი ვარ და როდესაც დამძიმებულ სახეებს ვხედავ, მეც მაშინვე ვმძიმდები. ჩემი ოჯახი, ჩემი ახლობლობა რომც იყოს ბედნიერი, თუ სრულიად საქართველო, სრულიად კავკასია, თუნდაც სამყარო არ იქნება ბედნიერი, ეს უკვე ჩემთვის სრულყოფილი ბედნიერება ვერ იქნება და ამის მიღწევა შეუძლებელია.


- ბოლოს როდის გაიცინეთ?
- იმპულსურად ხშირად ვიცინი, თვისობრივად ცოტა რთულია სიცილი, განსაკუთრებით იმ ამბების შემდეგ, რაც ბოლო დროს პანკისში დატრიალდა.


- ბოლოს როდის იტირეთ?
- დღეს ვიტირე, როდესაც  ფილმი „მანდარინები“ კიდევ ერთხელ ვნახე. საერთოდ, ბუნებით უშიშარი ადამიანი ვარ, მაგრამ ბოლო დროს ძალიან გულჩვილი გავხდი. სენტიმენტალურ ფრაზაზეც კი ცრემლი მადგება.


- თქვენი ხასიათის მთავარი შტრიხი?
- ალბათ, პრინციპულობა, უსამართლობასთან შეუგუებლობა. უსამართლობას ვერასდროს შევეგუები, თუნდაც სიცოცხლის ფასად დამიჯდეს.


- ყველაზე დიდი ნაკლი?
- როგორც დედაჩემი მეუბნება - ფეთქებადი ხასიათი და უხეშობა. თუ გავბრაზდი, არ მოვზომავ, თუმცა უფროსსა და უმცროსს შორის დისტანციას ვიცავ, მაგრამ პირდაპირ ვეუბნები იმას, რაც მტკივნეულია. დედა მეუბნება, ტკბილმა სიტყვამ მყინვარწვერიც კი გაადნოო, მაგრამ იმდენად ემოციური ვარ, ამას ვერ ვახერხებ.


- ყველაზე მეტად რომელ ისტორიულ ფიგურასთან აიგივებთ თავს?
- ეს გამიჭირდება. ვერ გავკადნიერდები იმდენად, რომ რომელიმე ისტორიულ ფიგურას შევედარო.


- ვინ არიან თქვენი გმირები დღეს?
- პირველ რიგში, ის, ვინც დგას დამოუკიდებლობისა და სამშობლოს სადარაჯოზე, ვინც სამშობლოს თავისუფლებას, მის კეთილდღეობას ეწირება. ადამიანები, რომლებიც მკაცრ მთებში, ჩვენს დაცარიელებულ სოფლებში თითო-ოროლა შემორჩნენ, რომლებიც არ ტოვებენ წინაპართა კერას. პედაგოგები, ექიმები - ესენი არიან ჩემი გმირები.


- თქვენი მხატვრული გმირები?
- ოთარაანთ ქვრივი, ჰაჯი-უსუბი, ჯოყოლა ალხასტაისძე და ელიმარზა ნეთხიჩოელი, მიუხედავად იმისა, რომ ეს უკანასკნელი ისტორიული პიროვნებაა. ყმაწვილობის პერიოდში ჩემი მხატვრული გმირი ტეს დ’ერბერვილი იყო.


- ყველაზე შთამბეჭდავი მოგზაურობა?
- სიმართლე გითხრათ, როდესაც ყველა ეიფელის კოშკზე საუბრობდა, მეც გამიჩნდა ინტერესი. მოვახერხე და 2006 წელს პარიზში წავედი. არანაირი შთაბეჭდილება არ დამიტოვა. ჩემთვის ეს აღმოჩნდა ჩვეულებრივი რკინის კონსტრუქცია, ოღონდ ხეივანი მომეწონა, რომელიც ეიფელის კოშკამდე მიდის. უფრო ემოციური იყო ვატერლოოს მთა და ის რესტორანი, სადაც, თურმე, ნაპოლეონი ვახშმობდა. სირია-იორდანიაში მოგზაურობისას საოცარი შთაბეჭდილებები დატოვა ჩემზე „პალმირამ“ „ბოსრამ“ და „ალ-ჯარაშმა“, მაგრამ ვერ შევადარებ იმ სასწაულ ემოციას, რომელიც განვიცადე ინგუშების კოშკთა ქალაქების „ერზის“ და „თარგიმის“ ნახვისას. გავქვავდი, ორი საათი ვერ ვლაპარაკობდი. ეს იყო ჩეჩნეთის პირველი ომის შემდგომი მოგზაურობა, როდესაც ინგუშეთში, ჯაირახის ხეობაში მოვხვდი. მსგავსი საოცრება ჯერ არ მინახავს. თუმცა, უნდა ვთქვა, სვანეთი, ხევსურეთი, ხევი და თუშეთიც იგივეა ჩემთვის.


- თვისება, რომელსაც უპირატესობას ანიჭებთ მამაკაცში?
- ჩეჩნურად ვიტყვი - „იაჰ იოლუ კანთ“. ამ სიტყვის ქართული შესატყვისია - ღირსებას დამატებული სიმამაცე, სიამაყე, ვაჟკაცობა, სიბრძნე. ყველა საუკეთესო თვისებას აერთიანებს, მაგრამ მთავარი მაინც ღირსებაა.


- ქალში?
- ისე გამზარდეს, რომ მიმაჩნია, ქალის უმთავრესი თვისება პატიოსნება, ინტელექტი, გულწრფელობა და ალბათ, მოკრძალებაა.


- საყვარელი მწერლები?
- გოდერძი ჩოხელი, შოთა არაბული, ილია ჭავჭავაძე, ვაჟა ფშაველა, ალექსანდრე ყაზბეგი, შოთა რუსთაველი. ჩეჩენი მწერალი აბუზარ აიდამიროვი, მსოფლიოში ბესტსელერად ქცეული „გრძელი ღამეების“ ავტორი. სამწუხაროდ, ჩვენთან არ იცნობენ, მაგრამ საოცარი მწერალი იყო. ინგუში მწერალი იდრიზ ბაზორკინი, „ბნელი საუკუნეების“ ავტორი. ამ წიგნმა დიდი აღიარება მოიპოვა. მამაჩემი ფილოლოგი იყო. ძალიან დიდი ბიბლიოთეკა გვქონდა და კითხვა ბავშვობიდან შემაყვარა. ბავშვობაში ძალიან მიყვარდა ჩარლზ დიკენსი, დოსტოევსკი, თომას ჰარდი, ედგარ პო და ერნესტ ჰემინგუეი, შტეფან ცვაიგი და თომას მანი. ერთის გამორჩევა ძალიან რთულია.


- საყვარელი კომპოზიტორი?
- რატომღაც ლუდვიგ ვან ბეთჰოვენის „მთვარის სონატის“ მოსმენის დროს კავკასიურ რიტმს ვგრძნობ. ყველა თავისებურად აღიქვამს, მაგრამ მე ძალიან მაწყნარებს. არ მინდა, ბანალურად გამომივიდეს, მაგრამ ასევე მომწონს იოჰან სებასტიან ბახი, ვოლფგანგ ამადეუს მოცარტი. გიორგი ცაბაძე მიყვარს და გია ყანჩელი. ასევე, ძალიან მიყვარს კავკასიური ფოლკლორი.


- ფილმი?
- უფრო ისტორიული ჟანრის ფილმები მომწონს: ჯიმ სტარჯესის „შესანიშნავი შვიდეული“, მელ გიბსონის „მამაცი გული“. ბოლო დროის ფილმებში ჩემთვის გამორჩეულია ზაზა ურუშაძის „მანდარინები“ - ამ ფილმს ვერაფერს შევადარებ.


- რას მიიჩნევთ თქვენს ყველაზე დიდ მიღწევად?
- მიღწევებზე საუბარი ცოტა რთულია. თუკი რამე სიმდიდრე და მიღწევა გამაჩნია, ეს ხალხის მხრიდან სიყვარული და ნდობაა.


- რა არის თქვენთვის ყველაზე ძვირფასი?
- უფალი. ჩემთვის ყველაზე მთავარი ღირსებაა, მაგრამ ღირსებაზე მაღლა უფალია ჩემში. რა თქმა უნდა, ბუნებრივია, შვილები, ოჯახი, მაგრამ უფალი და სამშობლო ჩემთვის ყველაზე ძვირფასია.


- თარიღი, რომელსაც თქვენი ცხოვრებიდან გამოტოვებდით?
- სამწუხაროდ, ძალიან ბევრია ასეთი თარიღი. აფხაზეთის მოვლენებს, ჩეჩნეთის ომებს, როდესაც ჩეჩნების გადაცემა მოხდა რუსეთისთვის საქართველოს მხრიდან არაერთხელ. რაც ჩემ თვალწინ მოხდა და რაც მე გამოვიარე, ყველა ამ ცუდ თარიღს გამოვტოვებდი. 


- რა არის თქვენთვის სამშობლო?  
- ყველაზე ძვირფასი, რისთვისაც შეიძლება ადამიანის სიცოცხლე ღირდეს. სამშობლო არის ჩემთვის გზა თავისუფლებისკენ. გოეთე ამბობს, მხოლოდ ის ადამიანია თავისუფლების ღირსი, ვინც ყოველდღიურად იბრძვის ამისთვის. სამშობლო და თავისუფლება ჩემთვის გაიგივებულია. ჩემს შემთხვევაში ცოტა რთულად არის საქმე. ბევრი ამბობს, რომ სამშობლო მხოლოდ ერთია. მე ამის თქმა გამიჭირდება. ძალიან ძვირფასია ჩემთვის ჩემი საქართველო, სადაც დავიბადე და გავიზარდე, სადაც ენა ავიდგი, ჩემი ტკბილი სამშობლო, მაგრამ ის ჩეჩნეთიც ჩემი სამშობლოა, ჩემი ვერდაჩოქილი და მრავალტანჯული იჩქერია და ამას ვერ უარვყოფ. შეიძლება მდიდარიც ვარ, რადგან ორი სამშობლო მაქვს.


- რისი გეშინიათ ყველაზე მეტად?
- ხალხის სიყვარულისა და ნდობის დაკარგვის, უღირსი საქციელის ჩადენისა და ახლობლებისა და თავისუფლების დაკარგვის.


- როგორ ისურვებდით სიკვდილს?
- რაც არ უნდა ვისურვო, უფლის განაჩენია, როგორ მოხდება ეს. თუმცა, ერთადერთი სურვილი მაქვს, რომ შვილების (არამხოლოდ საკუთარი, და-ძმის შვილებისაც) სიკვდილი არ ვნახო და ლოგინად არ ჩავვარდე, სხვა ყველაფერი მისაღებია. ჩეჩნებს აქვთ ასეთი გამონათქვამი: „ვახარალ დოქხა ირიზ ვალარან დიეზა“, ანუ „ადამიანს, სიცოცხლეზე მეტად, სიკვდილში უნდა ბედი“.


- თუკი ოდესმე ღმერთს შეხვდებოდით, რას ისურვებდით, რომ თქვენთვის ეთქვა?
- თუკი მეტყვის, რომ ჩემს ცხოვრებას აზრი ჰქონდა, ღირსეულად ვატარე ის ტვირთი, რომელიც უფალმა დამაკისრა და მოუნანიებელი ცოდვები არ ჩამიდენია, ჩემზე ბედნიერი არავინ იქნება.

ფოტოგრაფი: ალექსანდრე სხულუხია
საკნატუნო ამბები

ვენეციის ქუჩებში ცოცხალი ვეშაპი გამოჩნდა!

ერთ დილასაც ვენეციელებმა გაიღვიძეს და თავიანთ ქალაქში ატლანტიკელი სტუმარი იხილეს!
დღის ჰოროსკოპი

21 ნოემბრის ასტროლოგიური პროგნოზი

რას გვირჩევენ ვარსკვლავები 21 ნოემბერისთვის ჯანმრთელობის, ბიზნესის და სიყვარულის მიმართულებით?
კინო

ენ ჰეთეუეის 15 შესანიშნავი როლი

ეს ის ფილმებია, რომელთა გამოც ასე გვიყვარს ეს მსახიობი.
ამბები

თბილისის სხვადასხვა უბანში უპატრონო ძაღლებისთვის სახლები დაიდგა

შპს „ჩემი სახლი“-ს ინიციატივით, თბილისის სხვადასხვა უბანში ქუჩის ძაღლებისთვის სახლები დაიდგა.
დღის ჰოროსკოპი

20 ნოემბრის ასტროლოგიური პროგნოზი

რას გვირჩევენ ვარსკვლავები 20 ნოემბრისთვის ჯანმრთელობის, ბიზნესისა და სიყვარულის მიმართულებით?
იცით თუ არა...

ძაღლის 12 ჯიში, რომელიც თითქმის არ ყეფს!

მათთვის, ვისაც სურს, სახლში ძაღლი ჰყავდეს, თუმცა მისი ყეფით მეზობლების შეწუხებას ერიდება...
საკნატუნო ამბები

შიშველი იოგა - წარმოუდგენლად ლამაზი სანახაობა

თითოეულ ასანაში ულამაზესი ტალღისებრი მიმოხვრა და მშვიდი კონცენტრირება ამ ფოტოებს ხელოვნების ნიმუშებად აქცევს. 
დღის ჰოროსკოპი

19 ნოემბრის ასტროლოგიური პროგნოზი

რას გვირჩევენ ვარსკვლავები 19 ნოემბრისთვის ჯანმრთელობის, ბიზნესის და სიყვარულის მიმართულებით?
FUN-ტესტი

გამოთვალეთ თქვენი ფსიქოლოგიური ასაკი

რამდენ ძაღლს ხედავთ ამ შავ-თეთრ სურათზე? სწორედ ეს რაოდენობა განსაზღვრავს თქვენი გონების რეალურ ასაკს...
დღის ჰოროსკოპი

18 ნოემბრის ასტროლოგიური პროგნოზი

რას გვირჩევენ ვარსკვლავები 18 ნოემბრისთვის ჯანმრთელობის, ბიზნესის და სიყვარულის მიმართულებით?
იცით თუ არა...

ფულის ხარჯვა - ეს ჩვევა სიღარიბის ნიშანია (?!)

ამერიკელმა მეცნიერებმა შეისწავლეს 100-ზე მეტი ბავშვის და მოზარდის თავის ტვინი, რომლებიც სხვადასხვა შემოსავლების მქონე ოჯახებში იზრდებიან. 
დღის ჰოროსკოპი

17 ნოემბრის ასტროლოგიური პროგნოზი

რას გვირჩევენ ვარსკვლავები 17 ნოემბერს ჯანმრთელობის, ბიზნესის და სიყვარულის მიმართულებით?