2 საათში შექმნილი შედევრის იდუმალი სიმბოლოები

ერთი შედევრის ისტორია

4 მაისი 20:00, 2017 წელი

ესპანელი მხატვრის სალვადორ დალის სიურრეალისტური ტილოს - „რბილი საათების“ თემა მუდმივწარმავალი და მარადიული დროა. 1931 წელს ნახატის შექმნის შემდეგ, ჩამოღვენთილი საათი დალის სინონიმად იქცა.

სიუჟეტი
როგორც ნამდვილ სიურრეალისტს შეეფერება, დალის თავისი ნახატით ქაოსურ, უწესრიგო, მისტიკურ და ამავე დროს, თითქოს რეალურ და ადვილად აღსაქმელ სიზმრების სამყაროში გადავყავართ.


1) ტილოზე სამი რბილი საათია გამოსახული, რომელიც წარსულს, აწმყოსა და მომავალს განასახიერებს. მხატვარი ძველი ბერძენი ფილოსოფოსის ჰერაკლიტეს იდეალებს მიჰყვებოდა, რომელიც ვარაუდობდა, რომ დრო ფიქრის მოცულობით იზომება. ჩამოღვენთილი საათები წარმოსახვითი, სუბიექტური დროის სიმბოლოა, რომელიც თავისთავად მიედინება და სივრცეს არათანაბრად ავსებს.


2) მარცხენა ქვედა კუთხეში გამოსახული მყარი საათი, რომელიც ციფერბლატით ქვევით დევს, ობიექტურ დროს განასახიერებს.


3) მყარ საათზე მოფუთფუთე ჭიანჭველები ხრწნისა და ლპობის სიმბოლოა, დალის სიტყვებით, ობიექტური დრო საკუთარ თავს ჭამს. დალის ბავშვობიდან თან სდევდა, კერძოდ კი მას შემდეგ, რაც მკვდარი ღამურას სხეულზე დახვეული მწერები დაინახა.


4) ერთ-ერთ რბილ საათზე ბუზია გამოსახული. დალი ბუზებს ხმელთაშუა ზღვის ფერიებს უწოდებდა. „ერთი გენიოსის დღიურში“ მხატვარი წერდა: „ისინი ბერძენ ფილოსოფოსებს შთააგონებდნენ, რომლებიც, ბუზებით გარსშემოხვეულნი, ცხოვრებას მზის ქვეშ ატარებდნენ“.


5) წამწამებიანი, გადღაბნილი ობიექტი დალის ავტოპორტრეტია. ნახატზე ასახული სამყარო კი - მისი სიზმარი. „ძილი - სწორედ ესაა სიკვდილი ან, სულ მცირე, რეალობიდან გათიშვა. უკეთეს შემთხვევაში, ეს თავად რეალობის სიკვდილია, რომელიც ზუსტად ასე კვდება სასიყვარულო აქტის დროს“, - წერდა მხატვარი. ძილი, დალის აზრით, ათავისუფლებს ქვეცნობიერს, სწორედ ამიტომ გამოსახავს საკუთარ თავს „გამდნარს“, რაც მისი უსუსურობის, დაუცველობის მანიშნებელია.


6) ზეთისხილის ხე დალისთვის ანტიკურ სიბრძნეს განასახიერებს, რომელიც უკვე წარსულს ჩაბარდა. ამიტომ არის იგი ნახატზე გამხმარი და უფოთლო. კატალონიაში მდებარე კრეუსის კონცხის უკაცრიელი ნაპირი მხატვრის სულის გამოძახილია, რომელმაც თავისი მარტოობა და სევდა განასახიერა.


7) სანაპიროსთან გამოსახული კლდის ქარაფები და ლოდები, რომლებიც დალის მშობლიური კატალონიის პეიზაჟია, ცხოვრების მძიმე რეალობას განასახიერებს, ზღვა კი - უკვდავებასა და მარადიულობას.


8) ზღვა დალისთვის უკვდავებისა და მარადიულობის სიმბოლოა, იდეალური ადგილი მოგზაურობისთვის, სადაც დრო მიედინება არა ობიექტური სიჩქარით, არამედ მოგზაურის ცნობიერების რიტმში.


9) კვერცხი, როგორც სიცოცხლის სიმბოლო, მხატვარმა ძველი ბერძენი მისტიკოსების გავლენით შექმნა. ისინი მიიჩნევდნენ, რომ კვერცხიდან პირველი ორსახოვანი ღვთაება ფანესი წარმოიშვა, რომელმაც ადამიანები შექმნა, ხოლო ნაჭუჭებისგან ცა და დედამიწა შეიქმნა.


10) ტილოს მარცხენა კუთხეში ჰორიზონტალურად მდებარე სარკე რეალურსა და სიზმარეულს ერთნაირად ირეკლავს. დალისთვის სარკე ცვალებადობის სიმბოლოა.



კონტექსტი
სალვადორ დალის ეს შედევრი ზუსტად ორ საათში შეიქმნა: „მეგობრებთან ერთად კინოში წასვლას ვაპირებდი, მაგრამ უკანასკნელ მომენტში გადავიფიქრე და სახლში დავრჩი. მათთან ერთად გალა წავა, მე კი ცოტა ადრე დავწვები. ჩვენ უგემრიელესი ყველი დავაგემოვნეთ, შემდეგ ისინი წავიდნენ და მარტო დავრჩი. მაგიდასთან ვიჯექი და ვფიქრობდი იმაზე, როგორი რბილია მდნარი ყველი. მერე ავდექი და სახელოსნოში შევედი, რათა, როგორც ყოველთვის, ნახატებისთვის თვალი გადამევლო. ნახატზე, რომლის შექმნაც ჩავიფიქრე, პორტ-ლიგატას მიდამოების პეიზაჟი იქნება ასახული. საღამოს მსუბუქი შუქით განათებული კლდეები და წინა პლანზე გამხმარი ზეთისხილის გადანაჭერი... ვიცი, რომ ეს პეიზაჟი რომელიღაც იდეის მატარებელი უნდა იყოს, მაგრამ რომლის? შუქის ჩასაქრობად გავედი და, ფაქტობრივად, იდეა „დავინახე“ - ზეთისხილის ტოტიდან საცოდავად დაღვენთილი რბილი საათები. შაკიკის მიუხედავად, პალიტრა გავამზადე და მუშაობა დავიწყე. ორ საათში, როცა გალა კინოდან დაბრუნდა, ჩემი ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ნახატი დასრულებული იყო“.

საკნატუნო ამბები

ვარსკვლავები, რომლებიც გადაღებებზე უგონოდ თვრებიან

ჰოლივუდური ხუმრობა: „თუ მსახიობები სვამენ ვისკის, ეს ცივი ჩაია, და თუ სვამენ ცივ ჩაის, ეს ვისკია“.
საკნატუნო ამბები

რატომ არ უნდა დაკავდეთ სექსით მხოლოდ „ჯანმრთელობისთვის“

სექსი არ უზრუნველყოფს იდეალურ ფიგურას, წარმოუდგენლად სუფთა კანსა და ცხოვრებას სტრესების გარეშე.
დღის ჰოროსკოპი

21 იანვრის ასტროლოგიური პროგნოზი

რას გვირჩევენ ვარსკვლავები 21 იანვრისთვის ჯანმრთელობის, ბიზნესისა და სიყვარულის მიმართულებით?
საკნატუნო ამბები

18 დედა, რომლებსაც სამშობიაროში შვილები შეუცვალეს

უყურებ დედების ამ თბილ ფოტოებს თავიანთ „ნაშიერებთან“ ერთად და ხვდები, რომ რაღაც ისე ვერ არის...
დღის ჰოროსკოპი

20 იანვრის ასტროლოგიური პროგნოზი

რას გვირჩევენ ვარსკვლავები 20 იანვრისთვის ჯანმრთელობის, ბიზნესისა და სიყვარულის მიმართულებით?
საკნატუნო ამბები

როცა ხელმარჯვე ოსტატებს გემოვნების ნატამალი არ გააჩნიათ...

ზოგს ეს იდეები თამამად მოეჩვენება, ზოგს - ცოტა ექსტრავაგანტურად, მაგრამ ერთი რამის თქმა დარწმუნებით შეიძლება - ამ „შედევრებს“ გულგრილად ვერ ჩაათვალიერებთ!
საკნატუნო ამბები

საკვები სოდის გამოყენების 7 უჩვეულო მეთოდი

საკვები სოდა - ერთ-ერთი ყველაზე მრავალფუნქციური საშუალება. მას იყენებენ კულინარიაში, სხვადასხვა მეცნიერულ ექსპერიმენტში, დაწესებულების დალაგებისას. შესაბამისად, დიასახლისებს სოდა ყოველთვის აქვთ შემონახული კარადაში. 
საკნატუნო ამბები

რა გავლენას ახდენს კბილების გახეხვა ერექციაზე?

მეცნიერები ამტკიცებენ, რომ კაცებს, რომლებიც კბილებს დღეში 2-ჯერ (და მეტჯერ) იხეხენ, ერექციული დისფუნქცია არ ემუქრებათ.
დღის ჰოროსკოპი

19 იანვრის ასტროლოგიური პროგნოზი

რას გვირჩევენ ვარსკვლავები 19 იანვრისთვის ჯანმრთელობის, ბიზნესისა და სიყვარულის მიმართულებით?
კინო

9 სულისშემძვრელი დრამა მათთვის, ვისაც მძიმე ემოციების არ ეშინია

ამ ფილმებს ბოლო წუთებამდე თვალს ვერ მოსწყვეტთ და ვერც გულგრილი დარჩებით...
დღის ჰოროსკოპი

18 იანვრის ასტროლოგიური პროგნოზი

რას გვირჩევენ ვარსკვლავები 18 იანვრისთვის ჯანმრთელობის, ბიზნესისა და სიყვარულის მიმართულებით?
ამბები

თეგეტა მოტორსი მომხმარებლებს საინტერესო აქციას და ახალ პირობებს სთავაზობს

თეგეტა მოტორსი მომხმარებლებს ქსელში წარმოდგენილ ზამთრის საბურავებს, კერხერის ბრენდის სარეცხ დანადგარებს და მტვერსასრუტებს 30%-იანი ფასდაკლებით სთავაზობს.