კიშტიმის აფეთქება - „პირველი ჩერნობილი“ სსრკ-ში

1957, სექტემბერში, წელს ჩელიაბინსკის ოლქში, დახურულ ქალაქ ოზიორსკის ბირთვული საწვავის ქარხანა „მაიაკში“ აფეთქება მოხდა. ავარიის მიზეზი ბირთვული ნარჩენების შესანახ განყოფილებაში გაგრილების სისტემის გათიშვა გახდა.

ოზიორსკი საიდუმლო ქალაქი იყო, არ იყო დატანილი რუკაზე, იქ არ ჩერდებოდა ავტობუსი. რუსეთშიც კი მხოლოდ 1986 წელს გაიგეს მის შესახებ. თუმცა ქალაქის გასაიდუმლოების გამო ამ კატასტროფას 10 კმ-ის მოშორებით მდებარე ქალაქ კიშტიმის სახელი ეწოდა.

მართალია, აფეთქება იყო არა ატომური, არამედ ქიმიური, თუმცა, რადიოაქტიური ნალექი უზარმაზარი რაოდენობით გავრცელდა 20.000 კმ² ტერიტორიაზე. დაბინძურდა 23 დასახლება, სადაც, დაახლოებით, 300 ათასი ადამიანი ცხოვრობდა.

დაიწყო დასუფთავების უპრეცედენტო საიდუმლო ოპერაცია, სოფლებიდან განახორციელეს ხალხის ევაკუაცია - ვინ საით, დახოცეს საქონელი...

მეზობელი რეგიონების მოსახლეობას კი წარმოდგენა არ ჰქონდა, რომ მათგან რამდენიმე ასეულ კილომეტრში ასეთი ტრაგედია მოხდა!

ტრაგედიის ადგილზე წარმოქმნილი უზარმაზარი კვამლის სვეტი საბჭოთა მედიამ ჩრდილოეთის ნათებად შერაცხა!

ქარხანა „მაიაკი“, ჩერნობილი, ფუკუშიმა - ეს ბირთვული ეპოქის სამი ყველაზე საშინელი გვერდია, მაგრამ მათ შორის ქრონოლოგიურად პირველი გამქრალი იყო საბჭოთა ხელისუფლების მითითებით.

კიშტიმის ავარიის შესახებ მხოლოდ „პერესტროიკის“ პერიოდში გახდა ცნობილი ჟორეს მედვედევის წიგნით "ბირთვული კატასტროფა სამხრეთ ურალში".

მსგავს თემაზე 👇

4 სისხლიანი ტრაგედია, რომელსაც საბჭოთა კავშირი დიდხანს მალავდა