რისთვის არის სასარგებლო თეთრი, შავი და მწვანე თაფლი?

თეთრი თაფლი

თეთრი თაფლი მეფუტკრეობაში ერთ-ერთი ყველაზე დახვეწილი და იშვიათი პროდუქტია. ბევრს ის ჩვეულებრივი თაფლი ჰგონია, რომელმაც ფერი იცვალა, მაგრამ სინამდვილეში თაფლის ფერი და შემადგენლობა დამოკიდებულია ყვავილებზე, რომლებითაც ფუტკარი იკვებება.

თეთრი თაფლის მწარმოებელი ფუტკრის ძირითადი საკვებია:

ესპარცეტი: ყველაზე ხშირად თეთრი თაფლი სწორედ ამ მცენარისგან მიიღება. მას ძალიან ნაზი გემო და თითქმის გამჭვირვალე ფერი აქვს, რომელიც კრისტალიზაციის შემდეგ თეთრდება.

აკაცია: აკაციის თაფლი ძალიან ღია ფერისაა და დიდხანს ინარჩუნებს თხევად მდგომარეობას.

ცაცხვი: გარკვეულ პირობებში ცაცხვის თაფლიც შეიძლება ძალიან ღია ფერის იყოს.

რატომ არის თაფლი თეთრი?

მთელი საიდუმლო კრისტალიზაციაშია. როდესაც თაფლი ნექტარიდან გროვდება, ის შეიძლება ღია ყვითელი ან სულაც უფერო იყოს. კრისტალიზაციის (დაშაქრების) პროცესში ის კრემისებრ, კარაქის მსგავს სიმკვრივეს იღებს და თოვლივით თეთრი ხდება.

თეთრი თაფლის სასარგებლო თვისებები

თეთრი თაფლი ნამდვილი "სუპერპროდუქტია":

✅ ანტიოქსიდანტები: შეიცავს ფლავონოიდებს, რომლებიც ორგანიზმს უჯრედების დაზიანებისგან იცავენ.

✅ საჭმლის მომნელებელი სისტემა: საუკეთესოა კუჭ-ნაწლავის პრობლემების დროს (მაგალითად, გასტრიტისას), რადგან სხვა სახეობებთან შედარებით, რბილია.

✅ ხველა და ყელის ტკივილი: თაფლი ყელის ლორწოვან გარსს ფარავს და გაღიზიანებას ამცირებს.

✅ ენერგიის წყარო: იდეალურია სპორტსმენებისთვის ან მძიმე ფიზიკური შრომისას.

თეთრი თაფლის გემო და არომატი

თუ მუქი თაფლი (მაგალითად, წაბლის) სიმწარით და მძაფრი სურნელით გამოირჩევა, თეთრ თაფლს ნაზი, კრემისებრი შემადგენლობა აქვს და სიმწარის ნაცვლად, ხშირად ვანილის ან ყვავილების მსუბუქი არომატი დაჰკრავს. მუქი თაფლისგან განსხვავებით, თეთრი თაფლის ალერგიულობა შედარებით დაბალია.

შენიშვნა: თუ თეთრი თაფლი ძალიან ქათქათა და თხევადია, ფრთხილად იყავით – შესაძლოა მასში შაქრის სიროფი იყოს გარეული. ნამდვილი თეთრი თაფლი, როგორც წესი, სქელი და კრემისებრია.

მწვანე თაფლი (Green Honey)

ბრაზილიური მწვანე პროპოლისის თაფლი ყველაზე ცნობილი „მწვანე“ პროდუქტია. ის ბრაზილიაში მიიღება, როდესაც ფუტკრები მცენარე Baccharis dracunculifolia-ს (მინდვრის როზმარინი) ნექტარს აგროვებენ.

ამ თაფლს მკვეთრი მწვანე ელფერი აქვს და არტეპილინ C-თი (Artepillin C) მდიდარია, რომელსაც ძლიერი სიმსივნის საწინააღმდეგო და იმუნომოდულაციური თვისებები აქვს. ეს პროდუქტი "ბუნებრივ ანტიბიოტიკად" და იმუნომოდულატორად ითვლება და გამოიყენება:

✅ სიმსივნური უჯრედების წინააღმდეგ: კვლევები აჩვენებს, რომ მასში შემავალი Artepillin C ხელს უწყობს აპოპტოზს (სიმსივნური უჯრედების თვითგანადგურებას), განსაკუთრებით პროსტატის და მსხვილი ნაწლავის კიბოს პრევენციისთვის.

✅ პირის ღრუს ანთება და წყლულები: მისი გამოყენება ეფექტურია სტომატიტის, გინგივიტისა და ყელის მწვავე ტკივილის დროს. ის ქმნის დამცავ ბარიერს და კლავს ბაქტერიებს.

✅ დიაბეტის მართვა: ზოგიერთი კვლევა მიუთითებს, რომ მწვანე პროპოლისის თაფლი ეხმარება სისხლში გლუკოზის დონის სტაბილიზაციას და იცავს თირკმელებს დიაბეტური გართულებებისგან.

გაფრთხილება: ხშირად ბაზარზე მწვანე თაფლის სახელით ჩვეულებრივი თაფლი იყიდება, რომელშიც დამატებულია სპირულინა, ქლოროფილი ან პიტნის ექსტრაქტი.

მწვანე თაფლი (პროპოლისის გამო) უფრო ალერგიულია, ვიდრე ჩვეულებრივი თაფლი.

შავი თაფლი (Black Honey)

შავი თაფლი უფრო გავრცელებულია და ძირითადად ორ კატეგორიად იყოფა:

მანუკა თაფლი (Manuka Honey)

ახალი ზელანდიური მანუკას თაფლი ხშირად ძალიან მუქი, თითქმის შავია. რაც უფრო მუქია ის, მით მაღალია მისი UMF (Unique Manuka Factor), რაც მის ანტიბაქტერიულ ძალაზე მიუთითებს. ამ სახის თაფლს ფუტკრები Leptospermum scoparium ყვავილისგან აწარმოებენ, რომელსაც სხვაგვარად მანუკა (manuka) ეწოდება. 100 გრ მანუკას თაფლის ფასი 100 დოლარიდან იწყება, რაც ჩვეულებრივი თაფლის ღირებულებას ბევრად აღემატება.

მანანა თაფლი (Honeydew Honey)

ეს არის თაფლის ყველაზე ცნობილი „შავი“ სახეობა. ის ძირითადად, ტკბილი სითხისგან მზადდება, რომელსაც მწერები ხეების (ფიჭვი, მუხა, ნაძვი) ფოთლებზე ტოვებენ. თუმცა არსებობს მცენარეული მანანაც - როდესაც გვალვიან ამინდში თაფლოვანი მცენარეები ამცირებენ ან წყვეტენ სანექტრეებით ნექტრის გამოყოფას და ტკბილ სითხეს ფოთლების საშუალებით გამოყოფენ. ეს არის მცენარეული მანანა, რომელიც ფუტკარს სკაში ნექტრის სახით შეაქვს.

მანანა თაფლი ისე სწრაფად არ შაქრდება, როგორც ღია ფერის თაფლი. ის გაცილებით მდიდარია მინერალებით (რკინა, მაგნიუმი, კალიუმი), ვიდრე ყვავილის თაფლი. აქვს ძლიერი პრებიოტიკული ეფექტი და კუჭ-ნაწლავის ჯანმრთელობისთვის გამოიყენება.

შავი კვლიავის თაფლი (Black Seed Honey)

ეს არის თაფლი, რომელიც მიიღება ფუტკრის მიერ შავი კვლიავის (Nigella sativa) ყვავილებიდან ნექტრის შეგროვებით. მას აქვს სპეციფიკური, ოდნავ ცხარე გემო და ასთმისა და ანთებითი პროცესების სამკურნალოდ გამოიყენება.

რისთვის არის სასარგებლო შავი თაფლი?

✅ ანემია და დაბალი ჰემოგლობინი: შავ თაფლს (განსაკუთრებით წიწიბურის ან ტყის მანანას) რკინისა და სპილენძის მაღალი კონცენტრაცია აქვს. ის ერთ-ერთი საუკეთესო ბუნებრივი საშუალებაა სისხლის შემადგენლობის გასაუმჯობესებლად.

✅ სასუნთქი გზები და ხველა: შავი კვლიავის თაფლი გამოიყენება ასთმის, ბრონქიტისა და ქრონიკული ხველის დროს. მას აქვს ამოსახველებელი ეფექტი და ამცირებს სასუნთქი გზების სპაზმს.

✅ კუჭ-ნაწლავის ტრაქტი: მანანას თაფლი (Honeydew) მოქმედებს როგორც პრებიოტიკი — ის კვებავს ნაწლავში არსებულ სასარგებლო ბაქტერიებს. გამოიყენება გასტრიტის დროს და კუჭის მჟავიანობის მოსაწესრიგებლად.

✅ ჭრილობების მკურნალობა: მანუკას შავ თაფლს იყენებენ რთულად შესახორცებელი ჭრილობებისა და დამწვრობების დასამუშავებლად, რადგან მას აქვს უნარი დახოცოს ისეთი ბაქტერიებიც კი, რომლებიც ანტიბიოტიკების მიმართ რეზისტენტულები არიან (მაგ. MRSA).

როგორ უნდა მივიღოთ?

იმუნიტეტისთვის: 1 ჩაის კოვზი დილით, უზმოზე, ენის ქვეშ დადნობით (არ დააყოლოთ ცხელი ჩაი, რადგან 40°C-ზე ზევით თაფლი სამკურნალო თვისებებს კარგავს).

ხველის დროს: 1 სუფრის კოვზი ძილის წინ (შავი თაფლი უკეთესად მოქმედებს ღამის ხველაზე, ვიდრე აფთიაქის ბევრი სიროფი).

გარეგანი გამოყენება: მცირე რაოდენობა დაიტანება პირდაპირ პრობლემურ ზონაზე (წყლულზე ან ჭრილობაზე).

***

რა მოხდება, თუკი თაფლს ყოველდღიურად მიირთმევთ?

თაფლის ჭიანჭველების საოცარი ცხოვრება

რომელი თაფლია უკეთესი - თხელი თუ სქელი?